De Europese verordening inzake kunstmatige intelligentie (AI Act) is op 1 augustus 2024 in werking getreden. Deze datum verandert de spelregels voor de gehele IT-sector: AI is niet langer alleen een productiviteitsinstrument, het wordt een onderwerp van naleving van regelgeving met verplichtingen die zijn afgestemd op het risiconiveau van de geïmplementeerde systemen.
AI Act en richtlijn NIS2: het regelgevend kader dat de informatica in 2024 herdefinieert
De inwerkingtreding van de AI Act verplicht organisaties om hun AI-systemen te classificeren op basis van risicocategorieën. De verplichtingen zijn niet uniform: de toepassing is geleidelijk afhankelijk van de actoren en de categorieën van systemen. Leveranciers van basismodellen, integrators en eindgebruikers zijn niet onderworpen aan dezelfde deadlines of documentatievereisten.
Tegelijkertijd stelde de richtlijn NIS2 17 oktober 2024 als deadline voor de omzetting in nationale wetgeving. Het breidt het bereik van de entiteiten die onderworpen zijn aan de verplichtingen op het gebied van cybersecurity aanzienlijk uit en versterkt de eisen voor risicobeheer met betrekking tot de toeleveringsketen.
Deze twee teksten komen op één punt samen: IT-governance is geen intern technisch onderwerp meer, het is een kwestie van organisatorische verantwoordelijkheid. IT-managers die naleving nog steeds als een nevenproject beschouwen, lopen een meetbaar juridisch risico op. Om deze ontwikkelingen te volgen, de IT-informatie op Geeknology behandelt regelmatig deze regelgevende onderwerpen die van toepassing zijn op de sector.
Generatieve AI in productie: verder dan het prototype
Generatieve taalmodellen hebben in 2024 de experimentele fase verlaten in veel organisaties. Hun integratie raakt nu de creatie van marketinginhoud, juridische ondersteuning en zoekmachineoptimalisatie. De vraag is niet langer of generatieve AI werkt, maar hoe deze op grote schaal te beheren.
De echte bottleneck ligt in de kwaliteit van de trainingsgegevens en het beheersen van vooroordelen. Een model dat zonder audit van zijn uitkomsten is geïmplementeerd, stelt de organisatie bloot aan reputatierisico’s en, nu, ook aan regelgevende risico’s onder de AI Act.
Energieverbruik van AI-datacenters
De Internationale Energieagentschap heeft in 2024 een specifieke analyse gewijd aan de elektriciteit die door AI-datacenters wordt verbruikt. De opkomst van generatieve AI heeft een energieprijs die een volwaardig IT-probleem vormt. Verzoeken naar grote modellen verbruiken aanzienlijk meer energie dan een klassieke zoekopdracht.
Deze realiteit dwingt cloudarchitecten om het dimensioneren van infrastructuren opnieuw te overdenken. Green IT beperkt zich niet langer tot het recyclen van hardware: het omvat nu ook algoritmische soberheid als ontwerpparameter.
Cybersecurity in 2024: de toeleveringsketen als aanvalsoppervlak
De richtlijn NIS2 richt zich expliciet op de beveiliging van de digitale toeleveringsketen. Aanvallen via een derde partij zijn een belangrijke vector geworden. We zien dat de eisen van NIS2 de opdrachtgevers verplichten om hun IT-leveranciers met een ongekend niveau van nauwkeurigheid te auditen.
De verplichtingen zijn gericht op verschillende concrete assen:
- Het opzetten van gedocumenteerde en auditbare cyberrisicobeheerbeleid, die alle kritieke informatiesystemen dekt
- De formele evaluatie van de beveiligingshouding van onderaannemers en leveranciers die toegang hebben tot de netwerken van de entiteit
- De verplichte melding van significante incidenten binnen vastgestelde termijnen, met een eerste snelle melding gevolgd door een gedetailleerd rapport
Cybersecurity wordt een selectiecriterium voor leveranciers, net als prijs of beschikbaarheid. IT-contracten bevatten steeds vaker NIS2-nalevingsclausules als vereiste.
Duurzame technologieën en groene cloud computing: beperking of concurrentievoordeel
Het concept van duurzame technologie omvat twee dimensies: oplossingen die zijn ontworpen om te voldoen aan milieuvraagstukken, en technologieën die zijn geproduceerd via ecologisch verantwoorde processen. In 2024 geldt deze dubbele eis rechtstreeks voor cloudinfrastructuren.
Hyperscalers tonen hun toezeggingen voor koolstofneutraliteit, maar de werkelijke balans hangt af van de energie-mix van de regio’s waar de datacenters zijn gevestigd. Een workload die wordt gehost in een centrum dat wordt aangedreven door hernieuwbare energie heeft niet dezelfde impact als een identieke workload in een gebied met een hoge koolstofintensiteit.
Circulaire economie toegepast op IT-hardware
Green IT wordt ook toegepast op de levenscyclus van hardware. De zogenaamde Green 4 IT-aanpak heeft als doel de apparatuur te optimaliseren op basis van hun volledige levensduur, van productie tot recycling. Voor de IT-parken van bedrijven vertaalt dit zich in beleid voor refurbishing en verlenging van vervangingscycli.
De productie van terminals (computers, smartphones) concentreert het grootste deel van hun koolstofvoetafdruk. Het verlengen van de gebruiksduur van een werkstation met een of twee jaar vermindert de impact aanzienlijk, vaak meer dan software-optimalisatie.
Quantum computing en blockchain: echte volwassenheid in 2024
Quantum computing verlaat geleidelijk de experimentele fase, maar de adoptie blijft beperkt tot zeer specifieke gebruiksgevallen: moleculaire simulatie, combinatorische optimalisatie, cryptanalyse. Geen enkele quantumcomputer vervangt vandaag een klassieke server in productie.
Blockchain volgt een vergelijkbaar pad. Industriële toepassingen vorderen (traceerbaarheid, slimme contracten), terwijl de publieke adoptie stagneert. De projecten die in 2024 slagen, zijn diegene die een specifiek zakelijk probleem oplossen, niet diegene die de technologie op zichzelf implementeren.
- Quantum computing is interessant voor de farmaceutische en financiële sector voor simulatieberekeningen die niet toegankelijk zijn voor klassieke architecturen
- Blockchain vindt zijn relevantie in de certificering van toeleveringsketens en de tokenisatie van echte activa
- De meeslepende ervaringen (augmented reality, virtual reality) vorderen in beroepsopleiding en industriële onderhoud, maar de consumentenmarkt wacht nog op een katalysator
De IT-trends van 2024 delen een gemeenschappelijk kenmerk: technologie alleen is niet meer genoeg. De AI Act, NIS2, de energiebeperkingen en de volwassenheid van de markten vereisen een combinatie van technische capaciteit en governancekader. Organisaties die deze dubbele lezing in hun IT-roadmap integreren, hebben een concrete voorsprong op degenen die zich tevredenstellen met het adopteren van tools zonder de implicaties te begrijpen.
